ارزیابی مساحت چوب‌ برون درخت کاج سیاه (Pinus nigra) به روش توموگرافی امپدانس الکتریکی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مهندسی صنایع سلولزی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی خاتم الانبیا بهبهان.

2 استادیار، گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ دانشگاه بهبهان

3 استادیار دانشگاه صنعتی خاتم الانبیا بهبهان

4 استادیار گروه مهندسی صنایع سلولزی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی خاتم الانبیا بهبهان

چکیده

از آنجایی که حیات درخت به ناحیه چوب برون وابسته است، لذا شناسایی و اندازه گیری ضخامت آن در درختان سرپا، توجه متخصصین جنگل را به خود جلب کرده است. اما شناسایی آن در گونه‌های مختلف درختی با چالش های جدی و متنوع روبرو است. از این رو در تحقیق حاضر، استفاده از توموگرافی امپدانس الکتریکی برای محاسبه نسبت چوب برون به چوب درون و تغییرات مقادیر امپدانس الکتریکی آن ها در یکی از گونه‌های مهم سوزنی برگ (pinus nigra) مورد مطالعه قرار گرفت. توموگرافی امپدانس الکتریکی با استفاده از 32 الکترود در دو ارتفاع‌ 147 و 200 سانتی‌متری از سطح زمین و بر روی 8 نمونه درخت در ناحیه شوپرون مجارستان انجام شد. برای تهیه توموگرام از یک جریان الکتریکی 5 ولتی بین الکترودها استفاده شد. یک رسیستومتر میزان امپدانس الکتریکی بین نواحی مختلف درخت را اندازه گیری کرد. نتایج نشان داد که ناحیه چوب برون نسبت به ناحیه چوب درون در انتقال جریان الکتریسیته، نقش بیشتری داشته و مقاومت الکتریکی در آن نسبت به درون چوب کم تر بوده است. در تمام توموگرام-ها سه ناحیه رنگی با تفاوت‌های معنی‌دار در میزان امپدانس الکتریکی به وضوح قابل مشاهده بود. نواحی اطراف مغز با رنگ قرمز، بیشترین امپدانس و نواحی مجاور پوست با رنگ آبی تیره، کمترین مقاومت را در برابر جریان الکتریکی از خود نشان دادند. تفاوت 4 درصدی در میزان رطوبت، تغییر محسوس pH (88/3˃52/4) و اختلاف در ترکیبات شیمیایی، باعث ایجاد تمایز در دو ناحیه چوب برون و چوب دورن شد اما مقدار یون‌های K اندازه گیری شده در هر دو ناحیه یکسان و تقریبا اثری بر الگوهای رنگی در توموگرام های حاصله نداشت با توجه به سادگی استفاده از توموگرافی امپدانس الکتریکیزمان کوتاه و تخریب جزیی ماده مورد مطالعه همچنین عدم احتیاج به قطع درخت، استفاده از این تکنیک در ارزیابی کیفی جنگل پیشنهاد می شود

کلیدواژه‌ها

موضوعات