مجله صنایع چوب و کاغذ ایران

مجله صنایع چوب و کاغذ ایران

شناسایی و تحلیل اولویت‌های سرمایه‌گذاری در محصولات مشتقات صنایع چوب و سلولزی در استان آذربایجان‌غربی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشکده منابع طبیعی
2 هیئت علمی
3 دانشیار گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
10.22034/ijwp.2024.2029616.1667
چکیده
بیان مساله و اهداف: همه فرآیندهای توسعه برای رفاه انسان است، توسعه منطقه­ای نیز ازجمله  مهم ترین عواملی است که موجب توزیع عادلانه امکانات بین نواحی مختلف و اقشار متعدد جامعه می­شود، در کشور ایران با توجه به تنوع آب و هوایی و قابلیت­های نیروی انسانی و کمبود منابع، امکانات و صنایع به‌صورت ناهمگون استقراریافته است و استان آذربایجان غربی هم از این عوامل تأثیرپذیر است. این تفاوت­های مکانی نشان‌دهنده این است که مسئولان برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری باید با توجه به قابلیت­ها و ظرفیت­های مناطق مختلف، برنامه­ریزی‌های مربوطه را انجام دهند. لازمه برنامه‌ریزی شناخت امکانات و قابلیت­های مکانی است تا زمینه شکوفایی اقتصاد، تأمین عدالت اجتماعی، ایجاد بسترهای اشتغال‌زایی و کارآفرینی، شناسایی و تعیین اولویت‌های صنعتی با استفاده از معیارهای علمی و ارتقای بهره­وری صورت پذیرد. استان آذربایجان غربی با دارا بودن استعدادها و پتانسیل‌های قوی در زمینه‌های مختلف اقتصادی به‌ویژه در بخش بازرگانی داخلی و خارجی، یکی از استان های مهم و استراتژیک کشور است. شناسایی نقاط ضعف و قوت استان در زمینه­های ژئوپلیتیک و تعیین مزیت‌های سرمایه‌گذاری استان با توجه به استعدادهای طبیعی آن می‌تواند بر روند رشد و توسعه استان اثر قابل‌توجهی داشته باشد. این استان با محوریت صنایع کوچک، گام‌های بلندی برمی‌دارد. بررسی ترکیب کارگاه‌های موجود استان نشان می‌دهد که دو گروه صنعتی کانی­های غیرفلزی و غذایی - داروئی در بین سایر صنایع بالاترین میزان اشتغال را دارند. در این میان صنایع چوب ازجمله صنایع بسیار گسترده به‌صورت صنف و صنعت در این استان است و امکانات بالقوه و بالفعل فراوانی دارد. هدف از انجام این مطالعه تحلیل اولویت‌های سرمایه‌گذاری محصولات صنایع چوب و کاغذ شامل کاغذ‌سازی و خمیر کاغذ، تخته فیبر، تخته چندلایه، روکش سازی، تخته خرده چوب، مبلمان، کارتن و مقوا سازی، چوب پلاستیک و چوب سیمان، الکل سازی،  سلولز و آلفا سلولز،  زغال کربن و پالت سازی در استان آذربایجان غربی به‌منظور ارتقای توسعه صنعتی استان درزمینه صنایع چوب و کاغذ می باشد.
مواد و روشها: ابتدا با بررسی کتابخانه‌ای عوامل مؤثر بر سرمایه‌گذاری در این صنعت مشخص شدند. سپس با بررسی‌های میدانی نظرات خبرگان و برای شناسایی و اولویت‌بندی شاخص های تاثیر گذار از روش فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) بهره گرفته شد. به دلیل قضاوت های مختلف، برای سازگاری تجزیه و تحلیل از آنالیز حساسیت و با توجه به بالا بودن تعداد گزینه ها از روش ریتینگ (Rating) استفاده گردید. در کلیه مراحل بررسی،  برای مقایسات زوجی کارشناسان،  میزان ثبات ناسازگاری ماتریس های بدست آمده مورد محاسبه قرار گرفت.
نتایج: نتایج نشان داد در بخش شاخص­ها، شاخص اقتصادی و مالی مهم ترین شاخص و شاخص های مواد و محصول، فنی و انسانی، نیازهای زیرساختی، فرهنگی و اجتماعی و قوانین و مقررات به ترتیب مهم ترین شاخص ها بودند. در بخش گزینه ها بر اساس هدف با تلفیق ایده­آل، سه گزینه صنعت مبلمان، صنعت کارتن‌سازی و انواع مقوا و صنعت تولید زغال کربن بالاترین اولویت را به دست آوردند. نتایج تحلیل حساسیت نشان داد حساس ترین شاخص اصلی تحقیق،  شاخص نیازهای زیرساختی می باشد که سبب سه بار جابجایی در اولویت بندی گزینه ها می گردد،  بنابراین لازم است در تصمیم گیری های آینده بیشتر مورد توجه قرار گیرد.
نتیجه­ گیری: صنعت مبلمان با داشتن ویژگی های ارزش افزوده بالا، میزان سرمایه گذاری اولیه پایین، مشکلات زیست‌محیطی کم، حجم بازار زیاد و شرایط جغرافیایی استان، گزینه مناسبی برای سرمایه­گذاری می باشد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


[1] Young Journalist Club, (2013). Wood cultivation in West Azerbaijan in search of processing units, Newbies are out of breath, http://www.yjc.ir/00J7sK
[2] Balassa, B., (1965). Trade liberalization and revealed comparative advantage, The Manchester School of Economic and Social, vol.33, pp. 99-123
[3] Azizi, M., Dehghan Karuki, R., Rukhuddin Eftekhari, A., Faizipour, M., (2013). Determining investment
[4] Priorities of wood and paper industries in Qom province using TOPSIS method, Forest and Wood Products Journal, 66(1):109-124.  (In Persian)
[5] Jahangiri, A. Nasiri, M. (2007). Investigation and determination of country's industrial investment priorities using taxonomy technique, Journal of Humanities and Social Sciences, 7(25) (specialized in management). (In Persian)
[6] Akbari, N. Moradi, Z., (2008). Economic survey and determination of industrial investment priorities in Kurdistan province, Journal of Humanities and Social Sciences, 3, 8, serial 30- special economic sciences. (In Persian)
[7] Khanegi, A. Rafiqi, A. and Hosseinzadeh, A., (2016). Identification and prioritization of indicators effective in determining the investment priorities of the wood and paper industries of Kurdistan Province, National Conference on Entrepreneurship and Investment Opportunities in Makran Coast of Iran, Chabahar, https://civilica .com/doc/604860. (In Persian)
[8] Osmani, N., and Samei, Q., (2016). Determining the industrial investment priorities of West Azarbaijan Province using the Analytical Hierarchy (AHP) method. Regional Economy and Development.;14(24):148-73. (In Persian)
[9] Maness, T.C., and Norton, S.E., (2002). Multiple periods combined optimization approach to forest production planning. Scand. J. For. Res., 17, 460–471.
[10] Maturana, S., Pizani, E., and Vera, J.R., (2010). Scheduling Production for a Sawmill: A comparison of a mathematical model versus a heuristic. Comput. Ind. Eng, 59, 667–674.
[11] Jerbi, W., Gaudreault, J., D’Amours, S., Nourelfath, M., Lemieux, S., Marier, P., and Bouchard, M., (2012). Optimization/simulation-based framework for the evaluation of supply chain management policies in the forest product industry. In Proceedings of the 2012 IEEE International Conference on Systems, Man, and Cybernetics (SMC), Seoul, Korea, 14–17. 1742–1748.
[12] Ben Ali, M., Gaudreault, J., D’Amours, S., and Carle, M.A. A., (2014). Multi-Level framework for demand fulfillment in a make-to-stock environment-A Case Study in the Canadian Softwood Lumber Industry, MOSIM, 10ème Conférence Francophone de Modélisation, Optimisation et Simulation. Available online: https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01166600 (accessed on 25 November 2020).
[13] Bajgiran, O.S., Zanjani, M.K., and Nourelfath, M., (2016). The Value of integrated tactical planning optimization in the lumber supply chain. Int. J. Prod. Econ., 171, 22–33.
[14] Huka, M.A., and Gronalt, M., (2017). Model development and comparison of different heuristics for production planning in large-volume softwood sawmills. Eng. Optim., 49, 1829–1847.
[15] Vanzetti, N., Broz, D., Corsano, G., and Montagna, J.M., (2018). An optimization approach for multiperiod production planning in a sawmill. For. Policy Econ. 97, 1–8.
[16] Broz, D., Vanzetti, N., Corsano, G., and Montagna, J.M., (2019). Goal programming application for decision support in the daily production planning of sawmills. For. Policy Econ., 102, 29–40.
[17] Kühle, S., Teischinger, A., and Gronalt, M., (2019). Form-based postponement in the solid hardwood supply network. CogentBus. Manag, 6(1). https://doi.org/10.1080/23311975.2019.1701887
 
[18] Vanzetti, N., Broz, D., Corsano, G., and Montagna, J.M., (2019). A detailed mathematical programming model for the optimal daily planning of sawmills. Can. J. For. Res., 49, 1400–1411.
[19] Abasian, F., Rönnqvist, M., Marier, P., and Fjeld, D., (2020). The transportation game. INFORMS Trans. Educ., 21(1): 1-12.
[20] Memarini, A. and Azar, A., (1995). AHP: A New Technique for Group Decision Making. Management Science. NO. 28, 11 pp. (In Persian)
[21] Saaty T. L., (2000). Decision Making for Leaders, RWS Publications, Pittsburgh, PA, 323pp.
[22] Ghorbannezhad, P., Azizi M., Ray C., Yoo C. and Ramazani O., (2013). Application of sensitivity analysis for assessment of energy and environmental alternatives in the manufacture by using AHP, Environment Protection Engineering, 39(3):5-20.