انجمن علوم و صنایع چوب و کاغذ ایران مجله صنایع چوب و کاغذ ایران 2008-9066 17 1 2026 04 30 The influence of soil physical and chemical characteristics on the biometrical and mechanical properties of Pinus eldarica wood تاثیر خواص فیزیکی و شیمیایی خاک بر خواص بیومتری و مکانیکی چوب کاج الداریکا 100 112 735478 10.22034/ijwp.2025.2072213.1728 FA مجید کیائی گروه صنایع چوب و کاغذ، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران Journal Article 2025 10 04 Abstract: <br>Problem definition and objectives: Soil is one of the important site factors that affects wood properties. Precise understanding of its influence on wood characteristics is essential for optimizing forestry practices and better utilization of wood resources. The present study aimed to investigate the effect of altitude and the physical and chemical properties of soil on the biometry and mechanical characteristics of eldar pine (Pinus eldarica) wood in the western region of Mazandaran province. <br>Methodology: To this end, 9 healthy trees were selected from three altitude levels of 500, 1200, and 1400 meters, and disc samples were taken at breast height. A soil profile sample was collected from the base of each tree. Wood properties measured included density, modulus of rupture, compression strength parallel to the grain, tracheid length and diameter, and cell wall thickness. Simultaneously, soil characteristics such as texture, pH, macro-and micronutrients, organic matter, lime content, and electrical conductivity were evaluated.<br>Results: The results of analysis of variance showed that altitude had a significant effect on most wood properties, with many mechanical traits, including bending and compression strength, reaching their highest values at 1200 meters, while density and cell wall thickness were highest at 500 meters. Soil properties indicated that the silty-clay texture at 500 meters had a higher capacity for water and nutrient retention but offered limited drainage, whereas the clay-loam texture at 1200 meters, with relatively low acidity and the presence of key elements such as iron, manganese, and copper, provided optimal conditions for wood growth and development. At 1400 meters, an increase in sand content accompanied by decreases in nutrients and calcium led to reduced wood quality. The results of Pearson’s correlation analysis and the multiple regression model showed that wood density had a positive relationship with soil calcium and a negative relationship with sand. The modulus of rupture, bending strength, and tracheid length exhibited positive correlations with clay and copper, while tracheid diameter showed a positive relationship with soil copper, nitrogen, and iron. These findings highlight the key role of soil conditions, especially clay, copper, and calcium, in improving the biometry and mechanical quality of wood. <br>Conclusion: The altitude of 1200 meters, due to balanced soil texture, suitable pH, and micronutrient richness, provides the best growth conditions for eldar pine and can be recommended as the optimal elevation for afforestation of this species. Conclusion: The altitude of 1200 meters, due to balanced soil texture, suitable pH, and micronutrient richness, provides the best growth conditions for eldar pine and can be recommended as the optimal elevation for afforestation of this species. بیان مسئله و هدف: خاک یکی از عوامل مهم رویشگاهی است که بر خواص چوب موثر است. شناخت دقیق تاثیر آن بر ویژگی‌های چوب، برای بهینه‌سازی فرآیندهای جنگل‌داری و استفاده بهتر از منابع چوبی ضروری است. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر ارتفاع از سطح دریا و ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی خاک بر خصوصیات بیومتری و مکانیکی چوب کاج الدار (Pinus eldarica) در غرب استان مازندران انجام شد. <br>مواد و روشها: بدین منظور، تعداد 9 اصله درخت سالم از سه کلاسه ارتفاعی شامل ۵۰۰، ۱۲۰۰ و ۱۴۰۰ متر انتخاب و دیسک‌-هایی از ارتفاع برابر سینه تهیه شد. در هر پایه درخت یک پروفیل خاک نمونه‌برداری شدند. در نهایت، ویژگی‌های چوب شامل دانسیته خشک، مدول گسیختگی، مقاومت فشاری موازی الیاف، طول و قطر تراکئید و ضخامت دیواره سلولی اندازه‌گیری شد و هم‌زمان خصوصیات خاک شامل بافت، اسیدیته، عناصر غذایی پرمصرف و کم‌مصرف، مواد آلی، آهک و هدایت الکتریکی مورد ارزیابی قرار گرفت. <br>نتایج: نتایج آزمون تچزیه واریانس نشان داد که ارتفاع تأثیر معناداری بر اغلب ویژگی‌های چوب دارد، به‌گونه‌ای که در ارتفاع ۱۲۰۰ متر، بسیاری از ویژگی‌های مکانیکی از جمله مقاومت خمشی و فشاری در بالاترین سطح مشاهده شد، در حالی‌که دانسیته و ضخامت دیواره سلولی در ارتفاع ۵۰۰ متر بیشترین مقدار را داشتند. بررسی خصوصیات خاک نیز بیانگر آن بود که بافت سیلتی–رسی در ارتفاع ۵۰۰ متر ظرفیت بالاتری برای نگهداری آب و عناصر غذایی داشت، اما زهکشی محدودتری فراهم می‌کرد، در حالی که در ارتفاع ۱۲۰۰ متر ترکیب رسی لوم با اسیدیته نسبتاً پایین و حضور عناصر مهمی چون آهن، منگنز و مس شرایط بهینه‌ای برای رشد و توسعه چوب فراهم نمود. در ارتفاع ۱۴۰۰ متر افزایش درصد شن همراه با کاهش عناصر غذایی و کلسیم منجر به افت کیفیت چوب شد. نتایج تحلیل همبستگی پیرسون و مدل چندگانه نشان داد که دانسیته چوب با کلسیم خاک رابطه مثبت و با شن رابطه منفی دارد، مدول خمشی، مقاومت خمشی و طول تراکئید با رس و مس همبستگی مثبت نشان داد و همچنین قطر تراکئیدها رابطه مثبتی با مس، نیتروژن و آهن خاک داشتند. این یافته‌ها بیانگر نقش کلیدی شرایط خاک، به‌ویژه رس، مس و کلسیم، در بهبود کیفیت بیومتری و مکانیکی چوب هستند.<br>نتیجه‌گیری: ارتفاع ۱۲۰۰ متر به‌دلیل تعادل بافت خاک، شرایط اسیدیته و غنای عناصر ریزمغذی، بهترین شرایط رویشی را برای کاج الدار فراهم کرده و می‌تواند به‌عنوان ارتفاع مناسب برای توسعه جنگل‌کاری‌های این گونه معرفی شود. <br>بیان مسئله و هدف: خاک یکی از عوامل مهم رویشگاهی است که بر خواص چوب موثر است. شناخت دقیق تاثیر آن بر ویژگی‌های چوب، برای بهینه‌سازی فرآیندهای جنگل‌داری و استفاده بهتر از منابع چوبی ضروری است. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر ارتفاع از سطح دریا و ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی خاک بر خصوصیات بیومتری و مکانیکی چوب کاج الدار (Pinus eldarica) در غرب استان مازندران انجام شد. https://www.ijwp.ir/article_735478_e074e96096c8892d8a0fc789a460e828.pdf