تأثیر تیمارهای خشکی، کوددهی، زخم و خمش بر میزان و ترکیب لیگنین نهال‌های اکالیپتوس (Eucalyptus camaldulensis)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 دانشیار، گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشگاه تهران

3 دانشیار، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران

4 استادیار دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران

5 گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

6 کارشناس ارشد گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

چکیده

در این پژوهش، تأثیر تیمارهای خشکی، کوددهی، زخم و خمش بر میزان و ترکیب لیگنین نهال‌های دوساله اکالیپتوس (Eucalyptus camaldulensis) موردبررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد چوب پس از اعمال تیمار خشکی در مقایسه با سایر تیمارها، بیشترین غلظت لیگنین و واحدهای گواییاسیل (G) و کمترین مقدار واحدهای هیدروکسی‌فنل (H) و سیرینجیل (S) و همچنین کمترین نسبت S/G را دارد. برعکس، کمترین غلظت لیگنین و واحدهای G و بیشترین مقدار واحدهای S و بیشترین نسبت S/G در تیمار کوددهی دیده شد. در این تیمار، واحدهای H افزایش نشان دادند. در تیمار زخم در مقایسه با تیمار شاهد، غلظت لیگنین تغییر محسوسی نداشت و تنها به میزان ناچیزی کاهش یافت. با‌این‌حال براثر این تیمار، واحدهای G افزایش چشمگیری داشته و واحدهای H و S و نسبت S/G کاهش یافتند. مهم‌ترین تغییر شیمیایی دیده‌شده در تیمار خمش، افزایش شدید واحدهای H، کاهش لیگنین گواییاسیل و سیرینجیل و افزایش نسبت S/G بود. درمجموع، می‌توان نتیجه گرفت که شیمی بافت چوبی به‌گونه‌ای تغییر می‌یابد که به گیاه بهترین امکان مقابله با تنش‌های محیطی را بدهد. لیگنین گواییاسیل نقش حفاظتی بیشتری داشته و افزایش لیگنین H با افزایش سرعت رشد و یا افزایش انعطاف‌پذیری ساقه مرتبط است.   

کلیدواژه‌ها

موضوعات