بررسی تغییرات آناتومی و بیومتری چوب‌کششی صنوبر Populus alba) ) تحت اثر تیمارهای خم متناوب، کوددهی نیتروژن و هورمون جیبرلین

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه تهران

2 دانشیار، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران

چکیده

صنوبر ازجمله گونه­های پرکاربرد در صنعت کاغذسازی می­باشد و نیاز به تولید چوب آن به­صورت زراعت چوب و بررسی عوامل مؤثر در ویژگی­های بیومتری الیاف، آناتومی، فیزیکی، شیمیایی چوب آن بسیار حائز اهمیت است. ازجمله عکس‌العمل‌های درختان چوبده ازجمله صنوبر به تنش­ها و عوامل محیطی، تشکیل چوب واکنشی (چوب‌کششی) در ساختار چوب آن­ها می­باشد. چوب‌کششی منبع غنی از سلولز است که می­توان با تولید درختانی با چوب‌کششی بیشتر، میزان سلولز بیشتری را برای مصارف فراوان سلولز ازجمله تولید کاغذ و یا سوخت­های زیستی در اختیار داشت. هدف از این تحقیق، تحریک تشکیل چوب‌کششی در نهال­های دوساله صنوبر (Populus alba) به‌وسیله اعمال خم متناوب، کوددهی نیتروژن (NPK) و هورمون جیبرلین (G) می­باشد. اعمال خم به­صورت متناوب یک ماه در یک‌جهت و ماه بعدی در جهت مخالف در طول فصل رویش، تیمار کود یک‌بار در اول و یک‌بار در وسط فصل رویش و تیمار جیبرلین یک‌بار اوایل فصل رویش اعمال شدند. پس از پایان فصل رویش ویژگی­های رویشی، فیزیکی و آناتومی موردبررسی قرار گرفت. بررسی رنگ‌آمیزی دوگانه سافرانین/آسترابلو در تصاویر مقطع عرضی نمونه­ها نشان داد که به‌طورکلی تیما­رهای تحت خم متناوب نسبت به تیمارهای قائم دارای سطح چوب‌کششی و ضخامت لایه ژلاتینی بیشتری بودند. همچنین، تیمار خم متناوب با NPK+G دارای دانسیته بیشتر، هم کشیدگی طولی بیشتر، هم کشیدگی شعاعی و مماسی کمتر، قطر آوند و درواقع میانگین مساحت آوند کمتر، تخلخل کمتر، طول الیاف و ضخامت دیواره بیشتر، قطر کلی و قطر حفره الیاف کمتری بود. این نتایج اظهار داشت که این تیمار بیشترین اثر را در تحریک چوب‌کششی داشت و شدت تشکیل چوب‌کششی در این نمونه­ها بیشتر بود.

کلیدواژه‌ها