تصمیم‌گیری راهبردی در زمینه توسعه تولید چوب صنوبر به کمک روش SWOT-ANP (مطالعه موردی: شهرستان ارومیه)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 استادیار گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

3 هیئت‌علمی دانشکده مدیریت دانشگاه بردفورد، انگلستان

چکیده

زراعت چوب یکی از راهبردهای برنامه‌های توسعه کشور برای اصلاح نظام بهره‌برداری از منابع طبیعی است. صنوبر یکی از گونه-های شناخته شده برای زراعت چوب در کشور به‌شمار می‌رود. این گونه از گونه‌های تندرشد به‌شمار می‌آید و دارای کلن‌های متعددی است که توانایی سازگاری با شرایط اقلیمی مختلفی را دارد. سرعت رشد بالا، بازدهی اقتصادی مناسب و آشنایی سنتی کشاورزان با زراعت صنوبر و وجود رویشگاه‌های مناسب در کشور از مزیت‌های توسعه زراعت صنوبر است. با این حال نتایج تحقیقات گذشته بیان‌گر موانع متعدد موجود بر سر راه توسعه طرح‌های صنوبرکاری و لزوم برنامه‌ریزی راهبردی برای توسعه آن است. آنچه که امروزه ضروری به‌-نظر می‌رسد یافتن راهبردهایی برای برداشتن این موانع است. بر همین اساس، تحقیق حاضر با دیدی جامع‌نگر سعی بر شناسایی نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ها و تهدیدهای صنوبرکاری دارد و مناسب‌ترین راهبردها برای توسعه زراعت چوب در شهرستان ارومیه را ارائه کرده است. این تحقیق به صورت میدانی و با استفاده از پرسش‌نامه انجام شده است. در این مطالعه برای تعریف راهبردها از تحلیل سوآت و برای الویت‌بندی راهبردها از روش تحلیل شبکه‌ای استفاده شد. نتایج نشان داد سابقه زراعت صنوبر در منطقه به‌عنوان مهم‌ترین نقطه قوت در زمینه توسعه مطرح است و کاربردهای فراوان چوب صنوبر در الویت بعدی پس از آن قرار دارد. جایگزین شدن روزافزون کشت صنوبر با کشت‌های جایگزین یکی از نقاط ضعف اصلی توسعه چوب صنوبر در منطقه است. پس از آن دیربازده بودن سودآوری زراعت صنوبر در الویت دوم قرار دارد. مهمترین فرصت پیش روی توسعه، از نظر متخصصین ایجاد نظام‌های اعتباری جهت حمایت از توسعه بوده و مهمترین تهدید پیش روی توسعه عدم تامین مخارج زارعین به‌صورت سالیانه است. همچنین نتایج الویت‌بندی راهبردها نشان داد، روش‌های نوین آبیاری با هدف کاهش مصرف آب و برنامه‌ریزی برای آموزش اصول صحیح و فنی مراحل کاشت، داشت و برداشت به‌عنوان مهمترین راهبردها مطرح هستند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


[1] Jalili, A. and Ghasemi, F. 2001. Iran's strategy of sustainable supply of lignocelluloses materials. Research Institute of Forests and Rangelands press. Tehran, Iran.168p. (In Persian).

[2] Bozorgmehr, A., Nemati, A. and Zakeri. E., 2014. Characterizing the Socioeconomic factors influencing poplar plantation in North Khorasan Province. Iranian Journal of Forest and Poplar Research. 22(4): 711-723. (In Persian).

[3]  Yousefi, Y., Ajorlou, A., Khaksari, Gh. and Aghakhani, S., 2008. Investigation of poplar farming reduction reasons in Markazi province (a case study in Khondab region). The Second Poplar Planting potentially, Forests and Rangelands Research Institute, 2(1): 481-482. (In Persian).

[4] Khosravi, S.H., Salehi, T. and Adeli. K., 2014. A measure of economic efficiency plantation in the city of Khorram abad. The Second National Conference on forest science students. Forestry Students Association of Tehran University. (In Persian).

[5] Modir Rahmati, A.R., 2008. A strategy program for development of plantations in Iran. Forests and Rangelands Research Institute. Research Group of poplar and fast growing trees,93 p. (In Persian).

[6] Vatani, L. and Davanlu, M., 2008. Reviewing the obstacles & problems of public participation in performing ligniculture plan (a case study in the forestry domin of mazandaran wood and industries). The Second Poplar Planting potentially, Forests and Rangelands Research Institute, 2(1): 355-366. (In Persian).

[7]  Sadeghi, E., Modir Rahmati, A., Rajabimazhar, N.A., Rafiee Karahroudi, Z., Tarasi, J., Salehi, M., Babmorad, M., Hashemi, Z., Zargaran, M.R., Haghighian, F., Mohaammadpour, P., Bagheri, S., Mozafari S., Jafari, M., Ali, B. and Jami. F., 2008. Integrated management of pests and diseases of natove and exotic poplar clones in iran. the Second Poplar Planting potentially. Forests and Rangelands Research Institute, 2(1): 342-354. (In Persian).

[8] Darvish, A.K. and Faham, E., 2008. Analysis of education- extension Factors influencing on Adoption of Agroforestry among Poplar Farmers Northern provinces (Gilan, Golestan and Mazandaran provinces). The second poplar planting potentially, Forest and Rangelands Research Institute, 2(1): 437-449. (In Persian).

[9] Alizadeh Anaraki, K., Lashgarara, F. and Kiadaliri, H., 2012. Effect of Socio-economic factors on development of poplar plantation in Guilan province (Case Study: Somesara). Iranian Journal of Forest and Poplar Research. 20(2): 356-346. (In Persian).

[10] Asadi, F. and Bagheri, R., 1994. Changes in poplar cultivation using aerial photographs and ground controls. Journal of Forest and Poplar Research, 3 (1): 89- 108. (In Persian).

[11]  Sarmadi, Z., Bazargan, A. and Hejazi, E., 2004. Research Methodology in Behavioral Sciences, 1th Ed. Agah Publications. Tehran. 405 p. (In Persian).

[12]  De Vaus,D., 2010. Scrolling in Social Research (Translation). Ney Publication. Tehran. 368 p. (In Persian).

[13]  Salari, A., Modirahmati, A., Zargaran, M., Falahi, S.and Aliakbar, Gh., 2008.  Application of research results in poplar wood culturing, the National Conference of poplar wood and its importance in wood culturing. forests and rangelands Research Institute, 2 (399):409-418.

[14]  Hosseinzadeh, O., 2015. Analysis of poplar value chain model in Western Azerbaijan province aims to upgrading. Iranian Journal of Wood and Paper Industries. 6:1. 41-52. . (In Persian).

[15]  Alizadeh, H., Faezipour, M., Azizi, M.and Ziaee, M., 2014. Determination of criteria affecting the development of Iranexports of office furniture using AHP. Iranian Journal of Wood and Paper Industries, 5(2) 117-128. (In Persian).

[16]  Bagheri, R., Ghasemi, R., Kalagari, M. and Merikh, F., 2012. The effect of different irrigation periods on yield superior varieties of poplar. Iranian Journal of Forest and Poplar Research. 20(3): 357-369. (In Persian).

[17] Hosseinzadeh, O., Hajjarian,M. and Porbar, S., 2015. Location quotient analysis of poplar wood processing value chain in Iran. Iranian Journal of Wood and Paper Industries. 7(1): 141-154. (In Persian).